22-03-08

Strengere reglementering op koelinstallaties

Onderstaande tekst werd geschreven in opdracht van de firma Dehon in september 2007

Strengere reglementering op koelinstallaties…
Wacht niet tot 5 voor 12!

De alsmaar strenger wordende milieuwetgeving heeft niet alleen gevolgen voor de koeltechnische industrie, maar ook voor haar klanten. Het is aangewezen dat die tijdig de nodige maatregelen nemen om te vermijden dat hun koelinstallaties niet meer zouden beantwoorden aan de wettelijke vereisten. In 2009 wordt immers een nieuwe reglementering van kracht die zowel betrekking heeft op de gebruikte koelmiddelen, de controle op de installaties als de certificatie van de koeltechnici en koeltechnische bedrijven. Dat is binnen iets meer dan een jaar…

Koeltechnische installaties vindt je vrijwel overal. Van de koelkast thuis tot grote industriële toepassingen in grootwarenhuizen, de voedselindustrie, de gezondheidssector, de metallurgie, de farmaceutica en natuurlijk de airco. Vroeger was het allemaal vrij eenvoudig. Met een beperkt aantal moleculen konden de zogenaamde freonen (CFK’s) vrijwel alle koudetoepassingen aan. Maar toen kwam het gat in de ozonlaag en het protocol van Montreal, omgezet in de Europese verordening 2037 2000 die in 1998 definitief een punt zette achter het gebruik van CFK’s. Ze werden vervangen door chemisch complexere HCFK’s, maar ook die moeten de wereld uit omdat zij eveneens schade berokkenen aan de ozonlaag, zij het in mindere mate.

Dringender dan u denkt

Van alle koelmiddelen in installaties in België is ongeveer 35% R22, de meest gebruikte HCFK. Voor die HCFK’s geldt een strikt afbouwschema. Sinds 1 januari 2004 mogen ze niet langer gebruikt worden in nieuwe installaties. Voor de bestaande worden tussen 2009 en 2015 enkel nog geregenereerde producten toegelaten. In 2015 komt een definitief verbod op het gebruik van HCFK’s in Europa. Maar er stelt zich meteen een ernstig probleem. Om het functioneren van de bestaande installaties met R22 te verzekeren, is tussen 2009 en 2015 naar schatting jaarlijks 1.500 ton gerecycleerd product nodig. Er dreigt echter een acuut tekort, aangezien vandaag slechts 500 ton per jaar wordt gerecupereerd. Stel dat in die periode een ongeval gebeurt waardoor alle koelmiddel van een installatie moet worden vervangen, dan is het risico reëel dat het betrokken bedrijf langdurig in de problemen zit wegens gebrek aan geschikt koelmiddel. Meer recuperatie is bijgevolg een hoge prioriteit.

Na Montreal: Kyoto

Om koelmiddelen volledig chloorvrij te maken, ontwikkelde de koelindustrie HFK’s met een ODP (Ozon Depleting Potential) gelijk aan nul. Maar na het gat in de ozonlaag, kwam de opwarming van het klimaat en Kyoto. Dat mondde op zijn beurt uit in de Europese verordening 842 2006, die tussen 2005 en 2012 de CO2-uitstoot met 8% wil verminderd zien. In dat kader moet ook het gebruik van HFK’s naar omlaag, omdat ze bijdragen tot de opwarming van de planeet. Hoe? Door een strengere reglementering, een overschakeling van directe naar indirecte koeling en de overstap van HFK’s naar natuurlijke koelmiddelen. We overlopen van elk de gevolgen.

Strengere reglementering

Een eerste manier om het volume van HFK’s te drukken, is ervoor te zorgen dat er minder koelgas uit installaties vrijkomt (wettelijk bedraagt het jaarlijkse toegestane lekpercentage 5%). Daarom komen er overheidscontroles op de lekdichtheid van installaties. Apparaten die 3 tot 30 kilogram koelmiddel bevatten, krijgen een jaarlijkse controle, van 30 tot 300 kg twee keer per jaar en vanaf 300 kg vier keer. Wanneer er een permanent lekcontrolesysteem aanwezig is, wordt de jaarlijkse controlefrequentie echter gehalveerd.
Omdat lekken meestal optreden bij laspunten, komt er vanaf 2009 een certificering van koeltechnici die een theoretisch en praktisch examen zullen moeten afleggen om te bewijzen dat ze op een milieuvriendelijke manier met een koelinstallatie kunnen omgaan. De bedrijven worden dan weer verplicht een logboek bij te houden met details over hun koelinstallatie (welk koelmiddel, het volume, de controles, het certificeringnummer…) Opgelet: eigenaars zijn zelf verantwoordelijk om erop toe te zien dat de koeltechnicus gecertificeerd is.

Van directe naar indirecte koeling


Indirecte koeling gebruikt veel minder koelmiddel omdat de temperatuur wordt overgedragen door koudedragers die bij lekkage geen nadelige invloed hebben op het milieu. Bovendien wordt de kans op een ongeval heel wat kleiner. Bijvoorbeeld: een aanrijding door een heftruck tegen een koelinstallatie wordt onwaarschijnlijk aangezien de koude geproduceerd wordt in een apart en beveiligd lokaal. Bedrijven die willen overschakelen op indirecte koeling, maar ook diegenen die hun installatie willen laten ombouwen met een ander koelmiddel, wachten best niet te lang want het zou wel eens kunnen dat er rond de deadline van 2009 lange wachttijden ontstaan omdat koeltechnici de handen vol zullen hebben.

Overschakelen naar natuurlijke koudemiddelen

Tot slot zijn er de natuurlijke koudemiddelen: ammoniak, CO2 en koolwaterstoffen. Die stoffen hebben weliswaar geen schadelijke milieueffecten, maar dat betekent niet dat ze zonder nadeel zijn. Een ammoniaklek kan voor een wekenlange sluiting zorgen, zoals onlangs het geval was bij de overdekte skipiste Casablanca in ’s Gravenwezel. Het probleem van CO2 is dat er veel zwaardere compressoren nodig zijn om het gas weer vloeibaar te maken. Dus: zwaardere installatiekosten en een hogere energiefactuur. Bovendien veroorzaakt een energieverslindende installatie meer indirecte milieuschade: meer CO2-uitstoot bij verbranding van fossiele grondstoffen, of meer kernafval bij nucleaire energie. Tot slot zijn er voor de grote industriële toepassingen op de markt (nog) geen voldoende zware compressoren beschikbaar. Koolwaterstofgassen als butaan en propaan geven dan weer aanleiding tot een hoger risico op brand en ontploffing.

Afbouwen door samenwerking

De koelindustrie is dan ook tevreden dat Europa het gebruik van HFK’s vooralsnog toelaat. De kans dat dit zo blijft, hangt nauw samen met het respecteren van de vooropgestelde afbouwschema’s en reglementeringen. Maar dan moeten alle betrokken partijen de handen in elkaar slaan: de koeltechnische industrie, de koeltechnici en de gebruikers. Het hoeft geen betoog dat door de ontwikkeling van de laatste jaren de complexiteit voor alle betrokken partijen enorm is toegenomen. Zo is de groep Dehon sinds het begin van de jaren 90 geëvolueerd van verpakker en verkoper van koelgassen tot een multidisciplinair bedrijf met een ruime dienstverlening die het sinds 2006 onder de merknaam Climalife op de markt brengt.

Een nieuw businessmodel

Climalife kan terugblikken op een expertise in koelmiddelen en -technieken die teruggaat tot 1874, toen de familie Dehon in Verviers een bedrijf opstartte dat gespecialiseerd was in ammoniak, het oudste koelmiddel dat er bestaat. Vandaag heeft de groep Dehon haar vleugels uitgespreid over Frankrijk, Nederland, Duitsland, Engeland, Zwitserland, Italië, Hongarije, de Scandinavische landen, maar ook Singapore, Hongkong, Panama en Mexico. Het bedrijf werkt nauw samen met grote namen uit de koudemiddelenindustrie zoals Dupont De Nemours, Arkema en Honeywell.

Behalve een ruim assortiment koelmiddelen en aanverwante producten zoals oliën, reinigingsproducten en gespecialiseerde apparatuur voor koeltechnici, besteedt het bedrijf ook ruim aandacht aan een uitgebreide dienstverlening met hoge toegevoegde waarde, zoals lekdetectie, preventieve analyses en reiniging van installaties. Met de unieke software CoolTool kunnen koeltechnici snel en eenvoudig de beste ecologische en economische oplossing berekenen voor een koelinstallatie, aangepast aan de behoeften van de klant. Verder beschikt Climalife op de productiesite in Sint-Niklaas over een eigen labo, een engineeringafdeling en een opslagplaats voor recyclagestoffen. Het hele recuperatietraject van HCFK’s volgt Climalife trouwens op van a tot z: het legen van installaties, het aanreiken van de nodige certificaten, transport conform de gewestelijke milieuwetgeving, verwerking en opslag in Sint-Niklaas en levering van geregenereerd product. Die indrukwekkende metamorfose van het bedrijf is echter nog onvoldoende gekend bij klanten en gebruikers.

17:41 Gepost door Jean Lievens in bedrijfsnieuws | Permalink | Commentaren (0) | Tags: 044 |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.